Windows Recovery Consoleچیزی شبیه به یک جعبه ابزار مفید در صندوق عقب اتومبیلتان است. زمانی که همه چیز به خوبی پیش می رود ، شما حتی وجود آن را هم از یاد می برید؛ اما وقتی که بخشی ا

ز سیستم بد کار كند، فرامین موجود در Recovery Console می توانند شما را دوباره به مسیر اصلی بازگردانند. شبیه به هر ابزار ارزشمند دیگری، کنسول احیاء ویندوز نیز می تواند مشكلات قابل توجهی را ایجاد نماید، پس جانب احتیاط را رعایت کنید!

Windows Recovery Console یک برنامه سودمند مبتنی بر فرمان است که امکان خواندن و نوشتن بر روی اساسی ترین بخش های سیستم عامل ، همانند بخش راه انداز Boot sector که مسئول راه اندازی کامپیوتر است را فراهم می آورد . با به کارگیری یک نقطه بازیابی (Restore Point) قبل از انجام ترمیم و تعمیر کردن توسط Recovery Console اطمینان حاصل كنید که میزان و وسعت خرابی را کمتر می کنید.

توسط Recovery Console شما می توانید فایل ها و پوشه ها را ببینید، کپی، منتقل ویا حذف كنید و نیز هارددیسک را به منظور یافتن و ترمیم ایرادها و اشکالات آن اسکن كرده و یا اینکه سرویس ها و یا درایوهایی را غیر فعال و یا فعال كنید.

درب جعبه ابزار را بالا بزنید

Windows Recovery Console از اجزای نصب استاندارد ویندوز نیست، بدین معنی که شما یا باید آن را از طریق دیسک سیستم عامل ویندوز در کامپیوترخود نصب نمایید و یا از راه دیسک ویندوز اجرا کنید. بنابراین شما به خود دیسک ویندوز نیاز دارید و نه یک دیسك بازیابی تصویر (Image Restore Disk) . اکثر دیسک های بازیابی تصویر اجازه دسترسی به Recovery Console را به شما نمی دهند. با داشتن یک دیسک ویندوز سالم دو راه برای دستیابی به Windows Recovery Console وجود دارد.

۱) کنسول احیا را از طریق ویندوز نصب كنید:

اگـر مـی تـوانـیـد بـه دسك تاپ ویـنـدوز خـود وارد شـویـد، بـرنـامـه Recovery Console را بـه عـنـوان یـک گزیـنه راه انـدازی، نصـب کنـید. برای این کار ابتدا بر روی دکمه Start و سپس روی گزینه Run کلیک کنید.

در کادر مربوطه دستور D:\i۳۸۶\winnt۳۲.exe/cmdcons را تایپ كرده و بر روی دکمه OK کلیک كنید ( در اینجا منظور از حرف D درایو CD است و شما می بایست حرفی را که به درایو CD دستگاه خودتان تخصیص یافته است، جایگزین حرف D كنید). دکمه Yes را بــرای نصب برنامه Recovery Console به عنوان یکی از گزینه های منوی راه اندازی کلیک كنید. ممکن است کامپیوتر شما به منظور دریافت فایل های به روزشده، بخواهد به اینترنت متصل شود. وقتی که عملیات نصب به اتمام می رسد، منوی راه اندازی در هر مرحله راه اندازی سیستم امکان استفاده و بهره گیری از برنامه Recoverd Console را برای شما فراهم می کند.

۲) اجرای Recovery Console از بخش راه انداز:

اگر نمی توانید از طریق Normal Mode و یا Safe Mode به Desktop ویندوز برسید، یعنی اینکه به احتمال قوی مشکلی جدی وجود دارد. پس CD ویندوز را در درایو CD قرار داده و کامپیوتر را از طریق CD راه اندازی كنید. اگر سیستم شما از قبل برای راه اندازی از طریق درایو CD تنظیم نشده است این مراحل را برای تغییر ترتیب راه اندازی سیستم انجام دهید: کامپیوتر را مجدداً راه اندازی كرده و با فشردن کلیدهای Delete، Esc، F۱ و یا F۲ در حین راه اندازی سیستم وارد BIOS شوید. منوها و فرامین تنظیمی موجود در BIOS متفاوت هستند از این رو ممکن است ناچار شوید به کتابچه یا راهنمای کاربردی سیستم مراجعه كنید.

در مرحله بعد، به تنظیمات پیشرفته BIOS یعنی Advanced BIOS Features بروید. در منویــی به نـــام Boot priority و یا Boot sequence اولــویت اول راه انــدازی سیستم را بر روی CD drive تنظیم كنید. تغییر را انجام دهید و سپس آن را ذخیره و کامپیوتر را با انتخاب گزینه Save and Exit یا فشردن کلید F۱۰ مجدد راه اندازی كنید. در حین اینکه کامپیوتر راه اندازی می شود، پیغامی را بدین مضمون دریافت می کنید:

Press any key to boot from CD

یک کلید از صفحه کلید را فشار دهید و منتظر باشید تا کامپیوتر عملیات راه اندازی را با بارگذاری فایل های راه اندازی از CD ویندوز دنبال کند.

با ظاهر شدن صفحه Welcome to setup کلید R را به منظور شروع به کار Recovery Console فشار دهید. در صفحه ای که در ادامه ظاهر می شود یک لیست شماره دار از سیستم عامل های نصب شده در کامپیوتر خود را مشاهده می کنید. شماره مربوط به ویندوز XP را که سعی در بازیابی و احیای آن دارید را وارد كنید ( چنانچه فقط یک سیستم عامل در کامپیوتر خود دارید عدد ۱ را وارد كنید) و دکمه Enter رابرای ادامه کار فشار دهید.

کلمه عبور Administrator را تایپ كرده و دکمه Enter را فشار دهید ( اگر کامپیوتر را برای استفاده از کلمه عبور Administrator تنظیم نکرده باشید ممکن است زدن دکمه Enter کافی باشد و بتوانید عملیات را ادامه دهید در غیر این صورت شاید لازم باشد که به منظــوریافتن کلمه عبور Administrator به مستندات کامپیوترتان مراجعه کنید.) مرحله بعدی به شما این امکان را می دهد که از طریق فرمان های نوشتاری و عملگرها به فایل های روی کامیپیوترتان دسترسی پیدا کنید. برای اجرای یک دستور، کافیست آن را تایپ كرده و دکمه Enter را فشار دهید. به منظور مشاهده فهرست همه فرامین که ۲۹ مورد است، کلمه Help را تایپ كرده و دکمه Enter را فشار دهید.

در این مرحله و برای اجرای فرمان هایی که در ادامه توصیف می شود لازم است تا به فهرست ریشه (Root directory) بروید. بنابراین CD را تایپ كرده و دکمه Enter را برای تغییر نشانگر C:\WINDOWS به C، فشــار دهید.( توجه: بعد از واژه CD و قبل از دو نقطه یک فاصله خالی یعنی Space را فراموش نکنید.)

فرمان را صادر و مشکلات را حل کنید

اگر دو دهه یا بیشتراست که با کامپیوتر كار می کنید، با خط فرمان DOS آشنا هستید. اما توجه داشته باشید آنچه که می بینید DOS نیست و فرمان های DOS الزاما در اینجا عمل نمی کنند. متوجه عواقب تغییراتی که در Recovery Console می دهید باشید. در اغلب موارد زمانی که تغییرات به اتمام برسد، لغو آنها امکان پذیر نیست. اگرحتی یک مبتدی و تازه کار باشید، Recovery Console چندین فرمان دارد که به شما کمک می کند تا از مخمصه خلاص شوید.

در اینجا تعدادی از فرمان های رایج را مورد بررسی قرار خواهیم داد:

Check disk: یکی از فرامین بسیار مفید Recovery Console، فرمان chkdsk است. این فرمان گزارشی در ارتباط با وضعیت هارددیسک ، شامل هرگونه بخش غیر قابل تشخیص که ممکن است منجر به بروز مشکلاتی شود را نمایش می دهد.

برای اجرای chkdsk در خط فرمان آن را تایپ كرده و دکمه Enter را به منظور انجام یک اسکن سریع از هارددیسک فشار دهید. اگر مایل هستید درایو دیگری را برای اسکن شدن مشخص سازید، فرمان chkdsk C: را تایپ کنید. حرف C در این فرمان نمادی است برای درایوی که مایل به اسکن آن هستید و حرف آن را جایگزین C می کنید. همچنین می توانید با اضافه کردن عملگر /p اسکن هارددیسک را با جزئیات بیشتری انجام دهید بدین منظور فرمان chkdsk /p را تایپ و دکمه Enter را برای نمایش تاریخ ایجاد درایو، شماره سریال، کل فضای هارد دیسک بر حسب کیلو بایت، فضای قابل دسترس بر حسب کیلوبایت و سایر اطلاعات وابسته به هارددیسک فشار دهید.

اگر chkdsk گزارش می دهد که یک یا چند مورد اشکال در درایو پیدا کرده است، فرمان اسکن را با عملگر ترمیمی آن اجرا كنید.

این فرمان هارددیسک را به منظور یافتن فایل هایی که آسیب دیده و یا گم شده اند اسکن می کند و بعد فایل های لازم را کپی کرده و رونویسی می کند. برای ترمیم بخش های آسیب دیده در هارددیسک فرمان chkdsk /r را تایپ كرده و دکمه Enter رافشار دهید. انجام این کار ممکن است دقایقی به طول بینجامد، اما زمانی که به پایان برسد، chkdsk هر گونه ایراد و اشکالی که پیدا و اصلاح كرده است را گزارش می دهد. کلمه exit را تایپ و دکمه Enter را فشار دهید. برای راه اندازی مجدد کامپیوتر دکمه Enter را فشار دهید.

در زمان عبور سیستم از پنجره خوشامدگویی به پنجره Setup کلیدR را برای بارگذاری Recovery Console فشار دهید.

اکنون بخش راه انداز جدیدی خواهید داشت. اگر قادر به راه اندازی ویندوز نباشید، احتمال دارد که بخش راه انداز هارددیسک، (اولین چیزی که کامپیوترتان برای راه اندازی بارگذاری می کند) خراب شده باشد و یا چیزی را از دست داده باشد. یک سرنخ که احتمال آسیب دیدن بخش راه انداز را توجیه می کند عدم توانایی راه اندازی با Safe Mode است. بنابراین اگر در زمان تلاش کامپیوتر برای راه اندازی با پیغام Non system Disk Or Disk Error مواجه شوید، ممکن است به یک بخش راه انداز جدید نیاز داشته باشید. یک فلاپی به جای مانده از قبل در داخل فلاپی درایو نیز ممکن است عامل بروز این مشکل باشد.

Recovery Console دارای دو فرمان است که می توانند جهت برطرف کردن مشکلات بخش راه انداز به شما کمک كنند. فرمان Fixmbr به master boot record اشاره می کند، یعنی اولین بخش از هارددیسک که وقتی کامپیوتر راه اندازی می شود آن را فرا می خواند. این بخش همچنین دربرگیرنده Partition Table است یعنی جایی که هر پارتیشن از هارددیسک و محل قرارگیری آن تعریف می شود.

به منظور نوشتن مجدد master boot record در بخش راه انداز سیستم، یعنی پارتیشنی از هارددیسک که ویندوز بطور پیش فرض از روی آن بارگذاری می شود، کافیست که fixmbr را تایپ كرده و دکمه Enter را فشار دهید. فرمان Fixboot ابزاری دقیق تر است. این فرمان تمام بخش راه انداز را بازنویسی می کند. برای اجرا کردن این فرمان در بخش راه انداز، فرمان fixboot را تایپ كرده و دکمه Enter را فشار دهید.

اگر سعی دارید بخش راه انداز غیر پیش فرض را ترمیم كنید، لازم است مشخص كنید که مایل به ترمیم کدام پارتیشن یا هارددیسک هستید. بدین منظور Map را تایپ كرده و برای نمایش لیستی از درایوهای نوری، فلاپی درایو، هارددیسک ها و پارتیشن های موجود در هارددیسک ها به وسیله حروف الفبا، دکمه Enter را فشاردهید. این لیست همچنین شامل توصیفی در مورد درایوهایی که Recovery Console آنها را می بیند می شود.

به اسم درایوهایی که می خواهید آنها را ترمیم کنید، توجه کنید و فرمان fixmbr و یا fixboot را وارد كرده و سپس \device\ و هارددیسک یا پارتیشن مورد نظر را مشخص کنید. به عنوان نمونه، fixboot\device\harddisk۲ را تایپ كرده و برای ترمیم بخش راه انداز هارددیسک یا پارتیشن دوم، دکمه Enter را فشار دهید. Exit را تایپ کنید و برای خارج شدن از Recovery Console دکمه Enter را فشار دهید. برای راه اندازی مجدد کامپیوتر دکمه Enter را فشار دهید.

یک ابزار با استفاده های فراوان

به رغم پیچیدگی ظاهری، Recovery Console ابزاری ساده برای کاربران مبتدی و حرفه ای است که می توانند از آن برای احیای کامپیوتر منفعلی که عملکردی را از خود بروز نمی دهد استفاده كنند.

مترجم: پژمان دوراندیش